| Robert Storr had het dus
over zijn vermeende pogingen om de markt buiten de deur te
houden. Dat dit mislukte, is te zien aan het Italiaanse paviljoen
met al die grote namen met hun marketable werk, dat artistiek
nul toevoegt aan het inhoudelijke belang van de Biënnale,
maar vast verkocht zal zijn aan de posh verzamelaars die woensdag
al op de pre-preview over het terrein van de Giardini schuimden.
Markt dus. Daar kleeft de ondertoon van ‘fout’ aan,
maar het is maar hoe je het bekijkt. Markt in de zin van mastodontische
zetstukken a la Polke en Richter is inderdaad niet heel handig
op een serieus kunstevenement. Maar ‘markt’ is niet
a priori fout. En dat blijkt in Zürich. En wel precies
in de Limmatstrasse 270. In dit complex zetelen een stuk of
vijf topgaleries, de Kunsthalle Zürich, de Migros Foundation
(bedrijfsverzameling van supermarktketen) en de Darios Foundation
(Latijns Amerikaanse kunstverzameling). De galeries zijn onder
meer Hauser & Wirth, Eva Presenhuber, Bob van Orsouw en
Peter Kilchmann. Wat daar te zien is, in dat relatief kleine
complex, concureert serieus met Storrs presentatie in de Arsenale
qua artistiek soortelijk gewicht (exclusief de Afrikaanse
expo ‘Luanda Pop’).
Wilhelm Sasnal en Maria Lassnig bij Hauser & Wirth,
Fischli & Weiss (hun ‘balanceeract-foto’s
uit de tijd van ‘Der Lauf der Dingen’) en Dieter
Roth (reeksen tekeningen) bij Eva Presenhuber, Marcel van
Eeden bij Bob van Orsouw (onder andere een mooie nieuwe
serie tekening rond ‘Der Tod des Mateus Boryna’),
Andro Wekua bij Peter Kilchmann (introverte melancholie
met persoonlijke schilderkunstige expressie in een suggestief
figuratief idioom), Sonja Braas bij Fabian & Claude
Walter (close-ups van landschappelijke ‘stage settings’
in diarama’s), Alora & Calzadilla bij de Kunsthalle
Zürich (vervreemdend trompetgeschal in uiteenlopende
omstandigheden in installaties, video’s en geluidswerken),
Henrik Olsen bij de Migros Foundation (een kunsthistorische
kijk op de verbeelding van mannen door de eeuwen heen (inclusief
de crypto homo-referenties), Rachel Harisson bij de Migros
Foundation (eigentijdse ‘totems’ en (foto)maskers
van iconische helden en archetypische man/vrouw-beelden),
een semi-permanente video-installatie van Pipilotti Rist
bij de Migros Foundation en tot slot Carlos Amorales bij
de Daros Foundation (wonderschone cut-outs van mensen en
dieren die vervormen en verknippen in dreigende landschappen
vol onheil en weemoed).
Een bezoek aan de Limmatstrasse (een oud gebouw van de Löwenbrau-brouwerij)
was een afternoon very well spent. Je ziet weer wat authentieke
verbeeldingskracht is. En dat is een verademing na de trits
van werken in de Arsenale die allemaal super-geëngageerd
zijn, die serieuze onderwerpen als oorlog en geweld als
onderwerp hebben, maar wel in den gortdroge documentaire
stijl die beeldend heel weinig doet. Al waren er altijd
uitzonderingen.
Hoe je visuele power kunt creëren, bewijst Erik van
Lieshout keer op keer. Na het verrukkelijke ‘diner’
in de Limmatstrasse was zijn expositie in het Kunsthaus
Zürich een fijn toetje. Het opgefokte sfeertje dat
Van Lieshout altijd weet te creëren werkte heel mooi
in een combinatie van video’s (Van Lieshouts ‘bekentenis
kunst’) en tekeningen. Meer en meer gaan de video’s
over de hectiek in de kunstwereld en het effect op de kunstenaar.
De tekeningen gaan over oorlog, racisme, politiek en seks.
Had prima gepast dus in de Arsenale.
|
